پارامترها

قیمتِ قرارداد

تمامِ ریسکِ تو همین است: بیشترین چیزی که در خریدِ اختیار می‌توانی از دست بدهی، همین مبلغ است — نه بیشتر.

اول ضرب‌در‌هزار کن و ببین یک قرارداد چند تومان می‌شود. اگر آن مبلغ برایت بزرگ است، همان‌جا بی‌خیال شو؛ اهرم برای کسی که نمی‌تواند کلِ مبلغ را از دست بدهد ساخته نشده.

قیمتِ پایینِ یک اختیار «ارزان» نیست؛ معمولاً یعنی بازار شانسِ سودش را کم می‌داند.

قیمتِ پایه

همهٔ ارزشِ قرارداد از این عدد می‌آید. اختیار به‌تنهایی هیچ است؛ سایهٔ حرکتِ این سهم است.

پیش از هر چیز به خودِ سهم نگاه کن: روند، حجم، خبر. اگر دربارهٔ سهم نظری نداری، دربارهٔ اختیارش هم نمی‌توانی داشته باشی.

قیمتِ اعمال (استرایک)

فاصلهٔ استرایک از قیمتِ امروز تعیین می‌کند قرارداد چقدر گران باشد و چقدر شانسِ سود داشته باشد.

استرایکِ نزدیک به قیمتِ روز: گران‌تر ولی محتمل‌تر. استرایکِ دور: ارزان و وسوسه‌انگیز، ولی اغلب بی‌ارزش منقضی می‌شود. برای شروع، استرایکی بگیر که تا ۱۰٪ با قیمتِ روز فاصله دارد.

خریدنِ استرایکِ خیلی دور فقط به‌خاطرِ ارزان بودنش، شایع‌ترین راهِ سوزاندنِ پول در این بازار است.

روزهای مانده تا سررسید

زمان سرمایهٔ توست و هر روز بخشی از آن می‌سوزد. هرچه به سررسید نزدیک‌تر، سرعتِ سوختن بیشتر.

زیرِ ۱۰ روز: فقط برای کسی که دقیقاً می‌داند چه می‌کند. ۲۰ تا ۶۰ روز: بازهٔ متعادل برای بیشترِ تصمیم‌ها. بالای ۹۰ روز: وقتِ کافی داری ولی گران‌تر می‌خری.

«هنوز دو هفته وقت دارم» فریبنده است؛ دو هفتهٔ آخر تندترین فرسایش را دارد.

موقعیتِ سود (در سود / بی‌تفاوت / در زیان)

تعیین می‌کند چقدر از پولت بابتِ ارزشِ واقعی می‌دهی و چقدر بابتِ امید.

در سود: گران‌تر، مطمئن‌تر، اهرمِ کمتر. بی‌تفاوت: بیشترین حساسیت به حرکتِ سهم. در زیان: ارزان، اهرمِ زیاد، شانسِ کم. اگر تازه‌کاری، از «کمی در سود» شروع کن.

ارزشِ ذاتی

این بخشِ قیمت واقعی است و با گذشتِ زمان از بین نمی‌رود.

هرچه سهمِ بزرگ‌تری از قیمتی که می‌دهی ارزشِ ذاتی باشد، معاملهٔ محافظه‌کارانه‌تری کرده‌ای.

حبابِ زمانی (ارزشِ زمانی)

این بخش تا سررسید کاملاً آب می‌رود. اگر سهم حرکت نکند، دقیقاً همین مقدار را از دست می‌دهی.

زیرِ ۲۵٪ قیمتِ قرارداد: منطقی. بالای ۵۰٪: گران — بیش از نیمِ پولت شرط‌بندی روی زمان است. منفی: قرارداد زیرِ ارزشِ واقعی معامله می‌شود که فرصت است، ولی معمولاً دلیلی دارد (کم‌معامله بودن یا سختیِ اعمال).

حبابِ زمانی در دو هفتهٔ آخر شتاب می‌گیرد؛ قراردادی که یک ماه پیش معقول بود، الان ممکن است گران باشد.

نقطهٔ سربه‌سر

صادق‌ترین عددِ صفحه است. زیرِ آن (برای اختیارِ خرید) هر چه هست، زیان است.

سربه‌سر را به درصد ترجمه کن: «سهم باید چند درصد بالا برود؟» اگر جوابْ عددی است که آن سهم معمولاً در آن مدت نمی‌رود، معامله را فراموش کن. همین یک سؤال بیشترِ خریدهای بد را جلو می‌گیرد.

بیشترین زیانِ ممکن

برخلافِ سهام، اختیار می‌تواند به صفرِ کامل برسد و این اتفاق نادر نیست.

قاعدهٔ ساده: هیچ‌وقت روی یک قرارداد پولی نگذار که نبودنش برنامه‌ات را به‌هم بزند. خیلی‌ها کلِ مبلغ را از دست می‌دهند و این بخشی از طبیعتِ بازی است، نه استثنا.

اهرم

بزرگ‌نماییِ سود و زیان — در هر دو جهت، به یک اندازه.

تا ×۳: ملایم، نزدیک به خودِ سهم. ×۴ تا ×۸: بازهٔ متعادل و پرکاربرد. بالای ×۱۰: تند؛ یک روزِ بدِ سهم می‌تواند نیمِ سرمایه‌ات را ببرد.

اهرمِ بالا را با «فرصتِ خوب» اشتباه نگیر. اهرم فقط بزرگ‌نمایی است، نه مزیت.

دلتا

می‌گوید قرارداد چقدر «واقعی» است. دلتای پایین یعنی قرارداد تقریباً به حرکتِ سهم بی‌اعتناست.

دلتا را تقریبِ شانسِ سود هم می‌گیرند: دلتای ۰٫۳ یعنی حدودِ ۳۰٪ احتمال که در سررسید ارزش داشته باشد. زیرِ ۰٫۲ یعنی بلیتِ بخت‌آزمایی. بالای ۰٫۷ یعنی تقریباً مثلِ خودِ سهم رفتار می‌کند.

تتا (فرسایشِ روزانه)

هزینهٔ ثابتِ نگه‌داشتنِ موقعیت. خریدارِ اختیار هر روز صبح کمی عقب‌تر است.

تتا را تقسیم بر قیمتِ قرارداد کن تا درصدِ روزانه دربیاید. زیرِ ۱٪ در روز قابلِ تحمل است؛ بالای ۲٪ یعنی باید سریع درست از آب دربیایی وگرنه زمان تو را می‌خورد.

تتا در آخرِ هفته هم کار می‌کند؛ پنجشنبه و جمعه هم از قرارداد کم می‌شود.

نوسانِ ضمنی

موتورِ قیمتِ اختیار است. نوسانِ ضمنیِ بالا یعنی همین قرارداد گران است، حتی اگر سهم هیچ حرکتی نکند.

با نوسانِ واقعیِ اخیرِ خودِ سهم مقایسه‌اش کن. اگر نوسانِ ضمنی خیلی بالاتر باشد، داری گران می‌خری و حتی با درست‌بودنِ تحلیلت ممکن است سود نکنی.

پیش از مجمع یا خبرِ مهم، نوسانِ ضمنی بالا می‌رود و بعد از خبر می‌ریزد. خریدِ درست پیش از خبر و ضررکردن بعد از آن، تجربهٔ رایجی است.

رتبهٔ نوسان

می‌گوید نسبت به تاریخِ خودش گران است یا ارزان.

نزدیکِ ۱۰۰: گران‌تر از همیشه؛ زمانِ بدی برای خرید است. نزدیکِ صفر: ارزان‌تر از همیشه؛ اگر انتظارِ حرکت داری، اوضاع به‌نفعِ توست.

اسپرد

هزینهٔ پنهانِ ورود و خروج. لحظه‌ای که می‌خری، به اندازهٔ اسپرد در زیانی.

تا ۳٪: روان. ۳ تا ۸٪: محسوس ولی قابلِ تحمل. بالای ۸٪: سهم باید اول همین مقدار حرکت کند تا فقط به نقطهٔ صفر برسی.

در نمادهای کم‌معامله اسپرد در لحظهٔ فروش بدتر از چیزی است که موقعِ خرید دیده‌ای.

ارزشِ معاملات

تعیین می‌کند می‌توانی هر وقت خواستی خارج شوی یا نه.

زیرِ ۵۰ میلیون تومان: کم‌رمق؛ ممکن است موقعِ فروش خریدار نباشد. بالای ۵۰۰ میلیون: راحت وارد و خارج می‌شوی.

بدترین سناریو این نیست که تحلیلت غلط دربیاید؛ این است که درست دربیاید و نتوانی بفروشی.

موقعیتِ باز

نشانهٔ توجهِ بازار به این استرایک است.

موقعیتِ بازِ بالا معمولاً همراهِ اسپردِ کمتر و خروجِ راحت‌تر است. موقعیتِ بازِ نزدیکِ صفر یعنی عملاً بازاری وجود ندارد.

کارمزد

روی نقطهٔ سربه‌سر اثر می‌گذارد و در معاملهٔ کوچک، نسبتش بزرگ‌تر است.

در همهٔ محاسباتِ تیزبین کارمزد لحاظ شده. اگر کارگزاریِ تو نرخِ دیگری دارد، از تنظیمات عوضش کن تا سربه‌سرها درست دربیایند.