تیزبیناختیار خرید (Call) چیست و چطور کار میکند؟
اختیار خرید یا «کال» (Call Option) قراردادی است که به خریدارِ آن این حق — و نه الزام — را میدهد که یک دارایی پایه (مثل سهام یا صندوق) را در تاریخ سررسید با «قیمت اعمال» مشخص بخرد. در مقابلِ این حق، خریدار مبلغی بهنام «قیمت اختیار» یا پرمیوم میپردازد. اگر بازار طبق انتظار بالا برود، این حق ارزشمند میشود؛ اگر نرود، بیشترین زیانِ خریدار همان پرمیومِ پرداختی است.
سه جزء اصلی یک قرارداد اختیار خرید
- نماد پایه: سهم یا صندوقی که اختیار روی آن نوشته شده (مثلاً خودرو، فولاد، اهرم).
- قیمت اعمال (Strike): قیمتی که در سررسید میتوانی پایه را با آن بخری.
- تاریخ سررسید: روزی که قرارداد اعمال یا منقضی میشود.
ارزش ذاتی و ارزش زمانی
قیمت هر اختیار خرید از دو بخش تشکیل میشود:
قیمت اختیار = ارزش ذاتی + ارزش زمانی (حباب زمانی)
ارزش ذاتی همان سودِ واقعیِ همینالانِ داخل قرارداد است: اگر قیمت پایه بالاتر از قیمت اعمال باشد، اختیار «در سود» (ITM) است و ارزش ذاتی دارد. ارزش زمانی یا حباب زمانی، مبلغی است که بابتِ «زمانِ باقیمانده و احتمال رشدِ بیشتر» اضافه میپردازی. هرچه به سررسید نزدیکتر شویم، ارزش زمانی فرسایش مییابد (اثر تتا).
مثال ساده از بورس تهران
فرض کن سهم پایه ۳٬۲۰۰ تومان است و یک اختیار خرید با قیمت اعمال ۳٬۰۰۰ تومان را ۳۸۰ تومان میخری:
| مؤلفه | مقدار |
|---|---|
| قیمت پایه | ۳٬۲۰۰ تومان |
| قیمت اعمال | ۳٬۰۰۰ تومان |
| ارزش ذاتی | ۲۰۰ تومان (۳۲۰۰−۳۰۰۰) |
| قیمت اختیار | ۳۸۰ تومان |
| حباب زمانی | ۱۸۰ تومان (۳۸۰−۲۰۰) |
| نقطهٔ سربهسر | ۳٬۳۸۰ تومان (اعمال + پرمیوم) |
یعنی برای اینکه در سررسید به سود برسی، پایه باید بالای ۳٬۳۸۰ تومان باشد — حدود ۵٫۶٪ رشد نسبت به الان.
چرا اهرم مهمترین جذابیت اختیار خرید است؟
با پرداخت مبلغی کوچک (پرمیوم)، به نوسانِ یک داراییِ بزرگتر دسترسی داری. اهرم مؤثر نشان میدهد سود یا زیانِ اختیار چند برابرِ حرکتِ درصدیِ پایه است. اهرمِ بالا یعنی سودِ بالقوهٔ بزرگتر، اما ریسکِ بیشتر و فرسایشِ زمانیِ سریعتر.
جمعبندی
اختیار خرید ابزاری قدرتمند برای کسبِ سود از رشدِ بازار با سرمایهٔ کمتر و ریسکِ محدود به پرمیوم است. کلید موفقیت، انتخابِ قراردادی با ارزشگذاریِ منصفانه، نقدشوندگیِ کافی و افقِ زمانیِ درست است.
فرصتهای اختیار خرید امروز را در اسکنر ببین ←
این مطلب صرفاً آموزشی است و توصیهٔ خرید یا فروش نیست.